Odnawialne Źródła Energii

Zgodnie z ustawą Prawo energetyczne odnawialnym źródłem energii jest – źródło wykorzystujące w procesie przetwarzania energię wiatru, promieniowania słonecznego, geotermalną, fal, prądów i pływów morskich, spadku rzek oraz energię pozyskiwaną z biomasy, biogazu wysypiskowego, a także biogazu powstałego w procesach odprowadzania lub oczyszczania ścieków albo rozkładu składowanych szczątek roślinnych i zwierzęcych.

Prawo energetyczne dało podstawy prawne do zwiększenia wykorzystania energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych poprzez nałożenie na przedsiębiorstwa energetyczne obowiązku pozwolenia na przyłączenie się do sieci podmiotom, które się o to ubiegają. Ustawa włącza także samorządy gminne w realizację polityki energetycznej państwa poprzez jej realizację na własnym terenie. Polityka ta ma uwzględniać przyśpieszone wykorzystanie lokalnych zasobów energii, głównie odnawialnej.

Zagadnienia wspierania przedsięwzięć mających na celu zmniejszenie zużycia i strat energii dostarczanej do odbiorców oraz zamianę konwencjonalnych źródeł energii na źródła niekonwencjonalne reguluje Ustawa z dnia 18 grudnia 1998r. o wspieraniu przedsięwzięć termomodernizacyjnych (Dz. U. z 1998r. Nr 162, poz. 1121, z późn. zm.). Ustawa określa zasady wspierania przedsięwzięć termoizolacyjnych mających na celu: zmniejszenie zużycia energii dostarczanej do budynków, zmniejszenie strat energii w lokalnych sieciach ciepłowniczych oraz całkowitą lub częściową zamianę konwencjonalnych źródeł energii na źródła niekonwencjonalne, w tym odnawialne. Ponadto ustawa określa zasady tworzenia Funduszu Termoizolacji i dysponowania jego środkami.

Szczegółowe warunki realizacji przepisów Ustawy Prawo energetyczne regulują rozporządzenia wykonawcze:

  1. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 9 grudnia 2004r. w sprawie szczegółowego zakresu obowiązku zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2004r. Nr 267, poz. 2656) – określa szczegółowy zakres obowiązku zakupu energii elektrycznej i ciepła wytworzonych w odnawialnych źródłach energii;
  2. Obwieszczenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 31 sierpnia 2005r. w sprawie ogłoszenia raportu określającego cele w zakresie udziału energii elektrycznej wytwarzanej w odnawialnych źródłach energii znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w krajowym zużyciu energii elektrycznej w latach 2005- 2014 (M.P. z 2005 r. Nr 53, poz. 731) – określa cele wskaźnikowe w zakresie udziału energii elektrycznej wytwarzanej w odnawialnych źródłach energii znajdujących się na terenie Polski w krajowym zużyciu energii elektrycznej w kolejnych dziesięciu latach do 2014r.;
  3. Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 21 października 2005r. w sprawie udzielania pomocy na wspieranie inwestycji związanych z odnawialnymi źródłami energii (Dz. U. z 2005r. Nr 219, poz. 1857) – określa szczegółowe warunki i tryb udzielania pomocy publicznej na wspieranie inwestycji związanych z odnawialnymi źródłami energii w ramach Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego 2004-2006.

 
Istotne znaczenie dla działań na rzecz wzrostu wykorzystania odnawialnych źródeł energii mają strategiczne dokumenty programowe przyjmowane przez Radę Ministrów i Sejm Rzeczypospolitej Polskiej:

  1. Rezolucja Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 8 lipca 1999r. w sprawie wzrostu wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych (M.P. z 1999r. Nr 25, poz. 365) – dokument ten podkreśla, że wzrost wykorzystania energii ze źródeł odnawialnych powinien stać się integralnym elementem zrównoważonego rozwoju państwa. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej wzywa w nim Radę Ministrów do stworzenia warunków prawnych i finansowych wspomagających rozwój tej dziedziny oraz do przygotowania strategii zawierającej program działań krótko-, średnio- i długoterminowych, zapewniających odpowiedni wzrost wykorzystania odnawialnych źródeł energii.
  2. Strategia Rozwoju Energetyki Odnawialnej przyjęta przez Radę Ministrów w lipcu 2000r. oraz przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej 23 sierpnia 2001r. – dokument jest realizacją obowiązku wynikającego z Rezolucji Sejmu RP z dnia 8 lipca 1999r. Celem strategicznym określonym w strategii jest zwiększenie udziału energii ze źródeł odnawialnych w bilansie paliwowo-energetycznym kraju do 7,5% – w 2010 roku oraz do 14% – w 2020 roku w strukturze zużycia nośników pierwotnych. Oprócz podkreślenia po raz kolejny znaczenia odnawialnych źródeł energii, dokument wskazuje prawne, finansowe, informacyjne, edukacyjne i inne bariery utrudniające rozwój OZE na terytorium kraju.
  3. Polityka energetyczna Polski do 2025 roku z dnia 22 grudnia 2004r. (M.P. z 2005r. Nr 42, poz. 562) – dokument, przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 4.01.2005r. zgodny z zasadami określonymi w Założeniach do Narodowego Planu Rozwoju na lata 2007 – 2013. Dokument ten zastąpi Założenia polityki energetycznej Polski do 2020 roku (obowiązujący do 31 grudnia 2005r.).

 
Celem strategicznym polityki energetycznej państwa jest wspieranie rozwoju odnawialnych źródeł energii i uzyskanie 7,5% udziału energii, pochodzącej z tych źródeł, w bilansie energii pierwotnej do roku 2010. Za najistotniejsze zasady polityki energetycznej przyjęto:

  • zasadę harmonijnego gospodarowania energią w warunkach społecznej gospodarki rynkowej;
  • pełną integrację polskiej energetyki z energetyką europejską i światową;
  • wypełnianie zobowiązań traktatowych Polski;
  • wspomaganie rozwoju odnawialnych źródeł energii.

 

W stosunku do poprzednich programów, nowatorskim rozwiązaniem jest zawarta w dokumencie propozycja kompleksowego podejścia do zarządzania bezpieczeństwem energetycznym, tj. działań związanych z planowaniem, organizacją, koordynacją i nadzorem bezpieczeństwa energetycznego.

  1. II Polityka Ekologiczna Państwa przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 13.06.2000r., a przez Sejm RP w dniu 23.08.2001r. – jako jeden z podstawowych celów wyznacza kierunki działań prowadzących do zmniejszenia energochłonności gospodarki oraz określa priorytety w zakresie wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Polityka ekologiczna Państwa na lata 2003-2006 z uwzględnieniem perspektywy na lata 2007- 2010 przyjęta przez Radę Ministrów w dniu 17.12.2002r. – stanowi kontynuacje prac Rządu nad polityką ekologiczną Państwa. Dokument ten nawiązując do priorytetowych kierunków działania, określonych w przyjętym VI Programie działań Unii Europejskiej w dziedzinie środowiska, zakłada realizację polityki ekologicznej m.in. poprzez zmiany modelu produkcji i konsumpcji, zmniejszanie materiałochłonności, wodochłonności i energochłonności gospodarki oraz stosowanie najlepszych dostępnych technik i dobrych praktyk gospodarowania.
  2. Polityka klimatyczna Polski. Strategie redukcji emisji gazów cieplarnianych w Polsce do roku 2020 – dokument przyjęty przez Radę Ministrów w dniu 4.11.2003r. Jest on realizacją obowiązku, wynikającego z podpisania przez Polskę w 1992r. Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu, opracowania i wdrożenia państwowej strategii redukcji gazów cieplarnianych. Dokument ten określa główne cele, wśród nich – w zakresie energetyki – zwiększone wykorzystanie energii ze źródeł odnawialnych oraz niezbędne działania bazowe i dodatkowe, będące realizacją tych celów.